Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakü’de düzenlenen 6’ncı Uluslararası “Karabağ’ın Yeniden İnşası, Restorasyonu ve Gelişimi” (Rebuild Garabagh) Fuarı dolayısıyla katılımcılara hitaben bir mesaj yayımladı. Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur bölgelerinde yeniden inşa çalışmalarının sürdüğünü ve bu çalışmaların devlet bütçesinden finanse edildiğini belirtti.
Büyük Dönüş Birinci Devlet Programı kapsamında şehir ve köylerin yeniden inşa edildiğini, vatandaşların doğdukları topraklara güvenli dönüşünün sağlandığını ifade eden Aliyev, bugüne kadar yeniden inşa ve restorasyon çalışmaları için devlet bütçesinden 25,5 milyar manat ayrıldığını kaydetti.
Aliyev, Büyük Dönüş sürecinin güvenli şekilde yürütülmesi amacıyla 300 bin hektardan fazla alanın mayınlardan ve patlayıcı mühimmatlardan temizlendiğini bildirdi. Açıklamada, 47 yerleşim yerine 40 binden fazla kişinin döndüğü, işgalden kurtarılan bölgelerde yaklaşık 100 bin kişinin yaşadığı, eğitim gördüğü ve çalıştığı belirtildi.
Bölgede ulaşım altyapısının geliştirilmesine ilişkin bilgi veren Aliyev, bugüne kadar yaklaşık 1.500 kilometre yol inşa edildiğini ve 11,7 kilometre uzunluğundaki Murovdağ Tüneli’nin önemli bir mühendislik projesi olduğunu ifade etti. Füzuli, Zengilan ve Laçın uluslararası havalimanlarının hizmete açıldığını belirten Aliyev, demir yolu inşaatlarının sürdüğünü kaydetti. Horadiz-Ağbend demir yolu hattının ise Zengezur Koridoru kapsamında Azerbaycan’ın uluslararası ulaşım ve lojistik bağlantılarının geliştirilmesi açısından stratejik önem taşıdığını bildirdi.
Enerji ve su altyapısına ilişkin verileri de paylaşan Aliyev, bölgede bir yeni su rezervuarının inşa edildiğini, beş su rezervuarının restore edildiğini ve 13 trafo merkezinin hizmete alındığını açıkladı. Toplam kapasitesi 307 megavat olan 38 hidroelektrik santralinin de faaliyete geçtiğini belirten Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur’un yeşil enerji bölgesi olarak geliştirilmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığını ifade etti.
Aliyev, bölgede 40 eğitim ve 20 sağlık kuruluşunun faaliyete başladığını, Hankendi’de Karabağ Üniversitesinin hizmete girdiğini bildirdi. Laçın, Zengilan, Füzuli ve Ağdam’da inşa edilen idari merkezlerin sosyal güvenlik, istihdam ve diğer kamu hizmetlerinin vatandaşlara sunulmasını kolaylaştırdığını kaydetti.
Yeniden inşa çalışmalarının tarihî ve kültürel mirasın korunmasını da kapsadığını belirten Aliyev, işgal döneminde zarar gören tarihî, kültürel ve dinî yapıların restore edildiğini ve turizm altyapısının geliştirildiğini ifade etti.
Çevresel tahribata da değinen Aliyev, işgal döneminde 54 bin 300 hektar orman alanının yok edildiğini, toprak ve su kaynaklarının kirlendiğini bildirdi. Bugüne kadar 600 hektarlık orman alanının yeniden oluşturulduğunu belirten Aliyev, ormanların ve su ekosistemlerinin restorasyonunun bölgenin uzun vadeli kalkınması açısından önem taşıdığını kaydetti.
Büyük Dönüş Devlet Programı’nın ikinci aşamasındaki temel hedefin özel yatırımları, kalıcı istihdamı ve ihracata yönelik üretimi artırmak olduğunu belirten Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur’un ülke ekonomisinde yeni bir büyüme merkezi haline getirilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Aliyev, 2026 yılında Bakü’de Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı tarafından düzenlenen 13’üncü Dünya Kentsel Forumu’nun (WUF13), Azerbaycan’ın şehircilik alanındaki deneyiminin uluslararası düzeyde tanıtılmasına katkı sağladığını belirtti.
“Hazar İnşaat Haftası” kapsamında düzenlenen Rebuild Garabagh ve BakuBuild fuarlarının yeni teknolojilerin tanıtılması, deneyim paylaşımı ve iş bağlantılarının kurulması açısından fırsatlar sunduğunu kaydeden Aliyev, bu iş birliklerinin somut projelere dönüşerek Büyük Dönüş sürecine ve bölgenin uzun vadeli kalkınmasına katkı sağlayacağına inandığını ifade etti.
Hibya Haber Ajansı
