Bundan 89 yıl önce 7 Temmuz'da Japon ordusu, dünyada geniş yankı uyandıran Lugou Köprüsü Olayı'nı tertip ederek Çin'e karşı kapsamlı işgal savaşını başlattı.
Bu olaydan yıllar sonra, günümüzden tam 80 yıl önce Uzak Doğu Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi kurularak, aralarında Hideki Tojo'nun da bulunduğu birinci sınıf Japon savaş suçluları adalet önünde yargılandı.
İnsanlık tarihinin en geniş çaplı ve en uzun süreli uluslararası yargılamalarından biri olan Tokyo Yargılamaları'nın mahkeme heyetinde Çin, ABD, İngiltere, eski Sovyetler Birliği ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 11 ülkenin yargıçları yer aldı. Savcılar da yine adı geçen 11 ülke tarafından görevlendirildi.
Mayıs 1946'dan Kasım 1948'e kadar geçen sürede toplam 818 duruşma düzenlendi, 419 tanık dinlendi ve 4 bin 336 delil tespit edildi. Bu deliller, Japon işgalcilerin savaş suçlarını kesin ve resmi olarak belgeledi.
Bu yargılamalar, Japon militarizminden adalet önünde hesap sorulmasını sağlarken, militarizmi yeniden canlandırmak isteyen çevrelere yönelik uluslararası düzeyde güçlü bir uyarı niteliği taşıdı.
Günümüzde bile söz konusu savaşa dair yeni deliller ortaya çıkmaya devam ediyor. Arşive eklenen her yeni delil, tarihi unutan ulusların yeniden tarihin yargısıyla yüzleşeceği gerçeğini uluslararası topluma hatırlatıyor.
Hibya Haber Ajansı