Öcalan, önergesinde özellikle 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından afet risklerinin önceden belirlenmesi, kentlerin bilimsel veriler doğrultusunda planlanması ve jeoloji mühendislerinin kamu kurumları ile yerel yönetimlerde daha etkin görev almasının önemine dikkat çekti.
Önergenin gerekçesinde Türkiye’nin jeolojik ve tektonik yapısı nedeniyle çok sayıda doğal tehlikeyle karşı karşıya olduğu ifade edildi. 6 Şubat depremlerinin, afetlere hazırlığın yalnızca afet sonrasında müdahale kapasitesiyle sınırlı tutulamayacağını ortaya koyduğu belirtilerek, risklerin önceden belirlenmesi ve kentlerin bilimsel veriler ışığında planlanması gerektiği vurgulandı.
Öcalan, son dönemde deprem bölgesi ve çevresinde sismik hareketliliğin devam ettiğine dikkat çekerek, 21 Eylül 2026’da Adana’da 5,0, 24 Eylül 2026’da Şanlıurfa’da 5,4 büyüklüğünde depremler meydana geldiğini, 6 Ekim 2026 tarihinde ise Osmaniye ve Adana çevresinde çeşitli büyüklüklerde sarsıntıların kaydedildiğini belirtti.
Jeoloji mühendislerinin istihdamı gündemde
Öcalan, afetlere dirençli kentlerin oluşturulabilmesi için zemin özellikleri, aktif faylar, sıvılaşma, heyelan ve diğer jeolojik risklerin imar, planlama, kentsel dönüşüm ve altyapı çalışmalarında dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Bu kapsamda jeoloji mühendislerinin kamu kurumları ve belediyelerde yeterli düzeyde istihdam edilmesinin önemine işaret eden Öcalan, AFAD tarafından hazırlanan Türkiye Afet Risk Azaltma Planı’nda da afet sonrası müdahale yerine afet öncesi risk yönetimi anlayışının benimsendiğini hatırlattı.
Öcalan, 6 Şubat depremlerinin ardından jeoloji mühendislerinin kamu kurumları ve yerel yönetimlerdeki istihdam durumunun yanı sıra jeolojik verilerin imar ve planlama kararlarına ne ölçüde yansıtıldığının ortaya konulması gerektiğini belirtti.
Bakan Kurum’a 10 soru
Şanlıurfa Milletvekili Ömer Öcalan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a şu soruları yöneltti:
6 Şubat 2023 depremlerinden bugüne kadar Bakanlık bünyesinde kaç jeoloji mühendisi istihdam edildi? Hâlihazırda görev yapan jeoloji mühendisi sayısı ve illere göre dağılımı nedir?
Türkiye genelinde büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyelerinde görev yapan jeoloji mühendisi sayısına ilişkin güncel bir veri bulunuyor mu? Bulunuyorsa illere ve belediyelere göre dağılımı nedir?
Deprem ve diğer afet risklerinin yüksek olduğu yerleşimlerde belediyelerde jeoloji mühendisi istihdamının artırılması veya belirli kriterlere göre zorunlu hale getirilmesine yönelik bir düzenleme planlanıyor mu?
Türkiye genelinde il ve ilçe düzeyinde mikrobölgeleme ile jeolojik ve jeoteknik etüt çalışmalarının mevcut durumu nedir? Bu çalışmaların illere ve ilçelere göre gerçekleşme düzeyi nedir?
Aktif faylar, sıvılaşma, heyelan ve diğer jeolojik risklerin yerleşim alanları ölçeğinde belirlenmesi ve bu verilerin imar ile planlama süreçlerinde etkin ve bağlayıcı şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla hangi çalışmalar yürütülüyor?
Mevcut yapı stokunun zemin özellikleri, aktif faylara yakınlığı, sıvılaşma ve diğer jeolojik riskler açısından değerlendirilmesine yönelik ülke genelinde bir çalışma yürütülüyor mu?
Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve İl Afet Risk Azaltma Planlarında (İRAP) jeolojik risklerin azaltılmasına yönelik belirlenen eylemlerin mevcut durumu nedir?
Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında jeoloji mühendisi istihdamının artırılmasına yönelik 2027 ve 2028 yılları için herhangi bir kadro veya personel planlaması bulunuyor mu?
6 Şubat 2023 depremlerinden sonra jeoloji biliminin ve jeoloji mühendislerinin imar, planlama, kentsel dönüşüm ve afet risklerinin azaltılması süreçlerindeki rolünü güçlendirmek amacıyla hangi mevzuat ve uygulama değişiklikleri yapıldı?
Afet risklerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik çalışmalarda üniversiteler, kamu kurumları, yerel yönetimler ve ilgili meslek odaları arasında sürekli ve kurumsal iş birliği sağlayacak bir mekanizma oluşturulmasına yönelik herhangi bir çalışma bulunuyor mu?
Öcalan’ın soru önergesiyle birlikte, deprem riski taşıyan bölgelerde afet öncesi hazırlıkların güçlendirilmesi, jeolojik verilerin imar süreçlerine daha etkin şekilde dahil edilmesi ve kamu kurumları ile belediyelerde jeoloji mühendislerinin rolünün artırılması konuları TBMM gündemine taşındı.
HABER: GAZETECİ İBRAHİM UYGUR